ورزش دین و سلامتی

ورزش دین و سلامتی

اگر بخواهيم نيازهاى انسانها را طبقه‏بندى كنيم، ورزش، جزء نيازهاى ثانويه است. اين نوع نيازها پس از نيازهاى اوليه مانند نياز به هوا، آب، غذا و استراحت، در مرحله بعدى قرار دارند. برآوردن نيازهاى ثانويه، باعث زندگى بهتر و بقاى سالم‏تر انسان و كلاً جانوران مى‏شود.

با اين مقدمه كوتاه، به نقش ورزش در كسب مهارتهاى فردى و اجتماعى مى‏پردازيم.

ورزش كه امروزه به شكلها و نامهاى مختلف و به صورت سازمان يافته وجود دارد، در شكل ابتدايى‏اش به شكل بازى در كودكان و حتى جانوران ديده مى‏شود. به عنوان مثال، يك كودك، پس از برآوردن نيازهاى اوّليه، تمايل به بازى، كنجكاوى و تحرّك دارد. بازى و تحرّك در كودك، نقش مؤثرى در به دست آوردن تواناييهاى جسمى و مهارتهاى فردى دارد. بازى، مانند تمرينى است براى آماده شدن در پاسخگويى به عوامل محيطى و انسانى. اين نوع مهارتها به صورت تك بعدى در جانوران ديده مى‏شود ؛ امّا در انسان، فراتر از اين است.

انسان، علاوه بر بازيهاى بدنى، از بازيهاى ذهنى و فكرى نيز غافل نيست. بازيهاى فكرى و حتى جسمى، باعث تقويت قوّه يادگيرى و پرورش روح و جسم مى‏شوند.

ورزش هم در اصل، همان بازى جسمى و فكرى است كه داراى قواعد و مقررات ويژه‏اى است. ورزشهاى جسمى مثل فوتبال، تنيس، كشتى، شنا، و... ورزشهاى فكرى مثل يوگا، شطرنج، و...و هر نوع ورزش ديگر، تقويت قواى جسمانى و فكرى را به دنبال دارند.

 

 

 

ورزش و سلامت تن و روان

 

 

 

امروزه خبرهاى فراوانى در جرايد به چشم مى‏خورند كه بر مبناى پژوهش و تحقيقات دانشمندان و متخصّصان است. اين خبرها حاكى از تأثير ورزش بر سلامتى جسم و روان است. اشاره به چند مورد از آن خالى از لطف نيست:

پژوهشگران دانماركى مى‏گويند: «كسانى كه به طور منظم پياده‏روى مى‏كنند و يا تمرينهاى نسبتاً سنگينى انجام مى‏دهند، هفت سال بيشتر از كسانى كه چنين كارى انجام نمى‏دهند عمر مى‏كنند». آنها دريافتند كه ميزان مرگ، در ميان مردانى كه چند سال پياده‏روى كرده بودند، در مقايسه با مردانى كه بيست سال تحرّكى نداشتند، به يك سوم رسيده است.

مدير اين پژوهش «پيتر شنوهر» كه متخصّص بيماريهاى قلب است مى‏گويد: «براى سلامتى، مقدارى فعاليت بدنى مفيد است». اين پژوهشگر معتقد است: «كسانى كه بى‏تحرك‏اند در وضعيت فيزيكى ضعيفى قرار دارند... بايد با سرعت زياد پياده‏روى كرد ؛ چون اين كار، تأثير بيشترى روى بدن مى‏گذارد».(1)

بسيارى از بيماريها مثل افسردگى، ديابت، فشار خون و بيماريهاى قلبى با ورزش و نرمش قابل پيشگيرى است.(2)

شنا باعث شادى و نشاط انسان مى‏شود. آب‏تنى و حركت در آب، به خاطر خنك‏كنندگى، نشاط جسم و شادى روح را به همراه دارد و به پوست نيز طراوت و زيبايى مى‏بخشد. آثار ماساژدهندگى آب، باعث كم شدن فشارهاى ناشى از خستگى روزانه و تمدّد اعصاب مى‏شود و آرامش خاطر را به انسان باز مى‏گرداند.(3)

ورزش، باعث تمركز حواس مى‏شود و قدرت انديشيدن را زياد مى‏كند. تحقيقات نشان داده است كه كاهش يا افزايش فشار خون ناشى از ورزش، وابسته به تداوم يا قطع برنامه‏هاى ورزشى است.(4)

با اين حساب، مى‏توان نتيجه گرفت كه ورزش، سلامتى را به ارمغان مى‏آورد و كسى كه جسم و روان سالمى داشته باشد، در كسب مهارتهاى فردى و اجتماعى موفق‏تر است.

 

 

 

ورزش و اعتماد به نفس

 

 

 

برخورد با مشكلات و وقايع گوناگون زندگى و همچنين سازگارى با محيط، نياز به اعتماد به نفس بالايى دارد. يكى از خصيصه‏هاى انسان سالم، داشتن همين اعتماد به نفس بالاست كه شادمانى را نصيب او مى‏كند و به او كمك مى‏كند تا تمايلات ناهنجار و پرخاشگرانه خود را مهار كند.

يكى از راههاى كسب اعتماد به نفس، ورزش است. شخص با اطمينان، به آسانى مى‏تواند بر مشكلات چيره شود. آلن شيرر، فوتباليست انگليسى، مهم‏ترين عامل موفقيت خود در مشكلات را «اعتماد به نفس» مى‏داند. او مى‏گويد: «در فوتبال، تكنيك و تاكتيك نقش مهمى دارند ؛ اما مهم‏تر از اينها «خودباورى» است. اگر بازيكن اين خصيصه را نداشته باشد، قطعاً موفق نخواهد بود. بسيارى از كارهايى را كه فكر مى‏كردم نمى‏توانم انجام دهم، با كسب اعتماد به نفس و قوّت قلب، به راحتى از عهده آن برآمده‏ام».

 

 

 

ورزش و مهارتهاى اجتماعى

 

 

 

بسيارى از جوانان براى رهايى از انزوا و تنهايى و كسب نوعى هويت گروهى، دوست دارند به گروههاى دوستان بپيوندند. اين كار به آنها احساس هويت و دلبستگى مى‏دهد. علاقه مشترك آنها به باشگاههاى ورزشى، بخصوص به تيمهاى فوتبال، نشان از اين وضعيت دارد.

  كسب مهارتهاى اجتماعى هم در گرو همين اجتماعى بودن و علاقه‏مند بودن به يك تيم ورزشى است. با اين وضع، شخص مى‏تواند به راحتى با اجتماع رابطه برقرار كند و از آن، تأثير بگيرد يا بر آن تأثير بگذارد. علاوه بر اينها بين شخص و جمع دوستانه يا هواداران و بازيكنان يك تيم، همذات‏پندارى و همانندى ايجاد مى‏شود. اين همذات‏پندارى به شخص، احساس امنيت مى‏بخشد ؛ احساس امنيتى كه با پشتوانه اجتماعى بودن و در جمع ورزشى بودن ايجاد مى‏شود.

در ورزشهاى گروهى هم شاهد اين مهم، بين ورزشكاران هستيم. ورزشكاران در ورزشهاى گروهى، دوستى، تعاون، همانندى و همكارى را ناخودآگاه مى‏آموزند كه بعد تبديل به مهارتهاى خُلقى و رفتارى مى‏شود. آنها سعى مى‏كنند با همكارى يكديگر به هدف مشتركشان برسند. مهم‏تر از همه، ورزشهاى گروهى باعث شناخت فرهنگها و قوميتهاى متفاوت به يكديگر مى‏شود. علاوه بر اين، يك ورزشكار مى‏تواند به نقش خود و نقش ديگران در جامعه و يا در گروه پى ببرد.

 

 

 

 

دين و ورزش

 

 

 

در دين مبين اسلام، بزرگان دين توصيه‏هاى زيادى به ورزش كرده‏اند. از بين آنها مى‏توان به احاديثى كه از پيامبر(ص) رسيده اشاره كرد كه نشان‏دهنده اهميت ورزش و تأثير آن بر جسم و روح است. ورزشهايى مثل تيراندازى، اسب‏سوارى و شنا:

بر شما باد تيراندازى، كه همانا بهترين سرگرمى براى شماست.

محبوب‏ترين سرگرمى نزد خداوند بزرگ، اسب‏سوارى و تيراندازى است.

در دوران پيامبر اكرم و ائمه اطهار(ع) نيروهاى نظامى براى اينكه در جنگها از مهارت و تواناييهاى خوبى برخوردار باشند، نياز بود كه به اين گونه ورزشها بپردازند.

اين مطلب را مى‏توان به كلّ دوران تاريخ گذشته كه هنوز سلاحهاى سرد، حرف اول را مى‏زد، تعميم داد ؛ چرا كه در آن زمان، كسى كه داراى جسمى قوى بود، در جنگها پيروز و سربلند مى‏شد.

ورزشها و تمرينهاى پيش از جنگ، مى‏توانست كمك بزرگى براى موفقيت در جنگها باشد. رقابتهايى مثل سواركارى و تيراندازى هم در گذشته بوده و حتى بعضى اقوام، پا را فراتر از اين مى‏گذاشتند و براى شناخت مردان قوى خود، آنها را به كارزار با حيوانات وحشى دعوت مى‏كردند.

توصيه ماندگار اسلام در زمينه ورزش، به گونه‏اى نيست كه فقط در زمان و مكان خود خلاصه شود. امروزه نيز به ارزش اين گونه مسابقات پى برده‏اند و به هرجا كه گذر كنيم، نشانى از اين مسابقات و رقابتها را مى‏توان ديد.

تيراندازى و سواركارى امروزه شكل نوين و امروزى‏ترى به خود گرفته‏اند. تيراندازى با اسلحه گرم و يا انواع سواركارى با اسب، يا مسابقات اتومبيل‏رانى هم از رقابت‏هاى امروزى است كه انسان را در زندگى و برآوردن نيازهاى بشرى، آماده مى‏كند.

 

 

 

ورزش، يك راه

 

 

 

پس لازم است كه هر فردى براى به دست آوردن تواناييهاى فردى و اجتماعى خود به ورزش روى آورد. با اين حساب، مى‏توان به اين شعار هميشگى روى آورد كه: «ورزش، هدف نيست، بلكه وسيله‏اى است براى رسيدن به هدفهاى عالى‏تر و كسب مهارتهاى جسمى، روحى و تواناييهاى فردى و اجتماعى».

در نظر داشته باشيم كه افراد جامعه‏اى كه از راه ورزش، موفق به كسب مهارتهاى فردى و اجتماعى مى‏شوند، در زندگى موفق‏ترند و آن جامعه، سالم و پوياست.

نكته مهم‏تر اين است كه بايد مادران را تشويق به ورزش كرد. اين كار، كودكان را هم تشويق به ورزش مى‏كند. به راستى چگونه از مادرى كه رنجور، سست و فاقد تحرّك است مى‏توان توقّع داشت كه فرزندى سالم و پويا داشته باشد. چگونه مى‏توان از اين گونه مادران انتظار داشت كه يك قهرمان يا يك ورزشكار سالم و علاقه‏مند تربيت كنند.

معرّفى كردن ورزش به عنوان يكى از اصول زندگى به كودك، مانند آموزش صحيح راه رفتن، خوب تكلّم كردن و احترام به بزرگ‏تر، مهم و حياتى است. و آخر اينكه تولستوى، نويسنده نامدار جهان، جمله‏اى دارد كه مى‏گويد: «ناچارم ورزش كنم، وگرنه عقل من فاسد خواهد شد».(5)

 

 

. . برای مطالعه شما

رژیم های سم زدایی
رژیم های سم زدایی رژیم های سم زدایی (Deetoxification diets) رژیم های سم زدایی یا رژیم های  رفع مسمومیت گروهی از رژیم های غذایی  هستند که سموم تجمع یافته و مواد زاید با...
داروهای نیروزا-دوپینگ
داروهای نیروزا-دوپینگ   داروهای نیروزا - دو پینگ - (Ergogenic aids) تعریف داروی نیروزا و دوپینگ : داروهای نیروزا میتوانند شامل مواد ذیل باشند : غذاها یا مواد شیمیایی و حتی م...
توت فرنگی
توت فرنگی توت فرنگیگياهي است با نام علمي ‌FRAGARIA VESCA از خانواده گل سرخ ROSACACEAE كه دو نوع ساقه راست و خوابيده دارد‌. گل‌هاي آن منظم و به رنگ سفيد مي‌باشد‌. قسمت مور...
بیماریهای کلیوی
بیماریهای کلیوی تغذيه در بيماريهاي کليوي  تغذيه در بيماريهاي کليوي رژيم غذايي در بيماران دچار نارسايي مزمن کليه ها « CRFرژيم غذايي در بيماران بر اساس ناتواني انجام ک...